Jaką koronę zastosować na ząb jedynkę?
Utrata lub poważne uszkodzenie zęba jedynki to problem, który wpływa na wygląd. Najczęściej stosowanym w takiej sytuacji rozwiązaniem jest korona protetyczna. Wybór konkretnej opcji w tym najbardziej widocznym miejscu nigdy nie powinien być przypadkowy. W dalszej części wyjaśniamy, na jakie rozwiązania warto postawić oraz jakie metody leczenia stosuje się w stomatologii.
- Korony można podzielić na kompozytowe, pełnoceramiczne oraz porcelanowe na podbudowie metalowej. Różnią się one trwałością i efektem estetycznym.
- W przypadku zęba jedynki najlepszym wyborem są korony pełnoceramiczne, ponieważ najwierniej odwzorowują naturalny kolor i przezierność zęba.
- Aby umieścić koronę w miejscu brakującego zęba pacjenci mają do dyspozycji implant, most lub protezę, które różnią się trwałością i wygodą podczas użytkowania.
- W sytuacji, gdy ząb można zachować, zamiast korony stosuje się mniej inwazyjne metody, takie jak licówki, bonding, czy odbudowę na włóknie szklanym.
Czym jest korona protetyczna i kiedy stosuje się ją zamiast zęba jedynki?
Korona protetyczna to widoczna część zęba, a więc ta, która znajduje się ponad linią dziąsła. Poza wyglądem to właśnie ona odpowiada za funkcjonalność zęba w codziennym gryzieniu. Wpływa również na prawidłową wymowę.
Koronę protetyczną stosuje się, gdy w jamie ustnej nie ma tej naturalnej. W praktyce dotyczy to sytuacji, gdy ząb:
- nigdy nie wyrósł,
- wypadł np. podczas wypadku, czy na skutek choroby,
- jest uszkodzony do tego stopnia, że należy go wyrwać.
Rodzaje koron zębowych stosowanych na jedynkę
Obecnie w protetyce stosuje się trzy rodzaje uzupełnień:
- Korony kompozytowe – stosowane są jako rozwiązanie przejściowe w trakcie oczekiwania na to docelowe. Są mało trwałe i podatne na przebarwienia.
- Korony pełnoceramiczne – wykonane są w całości z porcelany. W tej grupie wyróżnić można:
- Korony z porcelany skaleniowej – ręcznie warstwowane przez technika, dają najlepszą przezierność i najbardziej naturalny efekt wizualny.
- Korony z ceramiki litowo-krzemianowej (np. E.max) – frezowane lub tłoczone z ceramiki szklanej, łączą bardzo dobrą estetykę z wysoką wytrzymałością.
- Korony cyrkonowe – są nieco mniej przezierne niż skaleniowe, ale odporniejsze na obciążenia.
- Korony porcelanowe na podbudowie metalowej – posiadają wewnętrzny rdzeń wykonany z metalu, najczęściej ze stopów chromowo-kobaltowych, który zapewnia wysoką wytrzymałość. Na nim zaś napalana jest warstwa porcelany w kolorze zęba, odpowiadająca za wygląd.
Do niedawna obok tych rodzajów stosowano również korony metalowe wykonane np. ze złota, czy platyny. Dziś, ze względu na estetykę, a niekiedy i biokompatybilność, to rozwiązanie stosowane bardzo rzadko.
Zapraszamy również do zapoznania się z naszą ofertą protetyki w Gdańsku. Podczas konsultacji dobierzemy odpowiednie rozwiązanie i pokażemy na konkretnych przykładach, czym różnią się dostępne opcje.
O ile boczne odcinki jamy ustnej narażone są na bardzo duże przeciążenia i w koronach liczy się przede wszystkim trwałość, o tyle w przednim odcinku dużo ważniejsza jest estetyka. Muszą one możliwie wiernie odwzorować naturalny kolor, przezierność i kształt zęba. Najlepszym rozwiązaniem na zęby jedynki, które spełnia te kryteria, są korony pełnoceramiczne. Ich dokładny rodzaj zależy zaś od warunków w jamie ustnej. Jeśli potrzebna jest nieco większa wytrzymałość, stosuje się cyrkon – materiał ten wygląda niemal identycznie jak naturalne uzębienie. Gdy jednak pacjent nie chce iść na żadne kompromisy w kwestii wyglądu, proponuje mu się korony skaleniowe lub litowo-krzemianowe.
Rodzaje zabiegów w celu osadzenia koron na jedynki
Jeśli nie ma możliwości odbudowy zęba na własnym korzeniu, korona na jedynkę wymaga dodatkowego nośnika. Mogą nim być sztuczny korzeń lub zęby sąsiednie. W praktyce stosuje się trzy rozwiązania: most, koronę na implancie lub protezę. Różnią się między sobą wytrzymałością, stabilnością, inwazyjnością zabiegu i ceną. Ich wybór zależy zaś od stanu zębów sąsiednich i oczekiwań pacjenta.
| Rodzaj | Charakterystyka | Zalety | Ograniczenia |
| Most protetyczny | Rozwiązanie, które wykorzystuje sąsiednie zęby. W przednim odcinku, ze względu na mniejsze obciążenia, zastosować można jego specjalistyczny rodzaj – most Maryland, który jest przyklejany do sąsiednich zębów od strony języka. Oznacza to, że nie wymaga ich szlifowania. | szybkie rozwiązanie stosunkowo dobra estetyka brak zabiegu chirurgicznego | konieczność dokładnego czyszczenia pod przęsłem mostu (między koroną a dziąsłem) krótsza trwałość niż implant – zwykle ok. 8–15 lat wymaga zdrowych, stabilnych zębów sąsiednich |
| Korona na implancie | Korona osadzona jest na tytanowej lub cyrkonowej śrubie, która zastępuje naturalny korzeń zęba. | żywotność powyżej 25 lat, a często i całe życie najstabilniejsze rozwiązanie na rynku stymuluje kość zapobiegając jej zanikowi pod względem higieny nie różni się niczym od normalnego zęba | wymaga zabiegu chirurgicznego dłuższy proces leczenia – z reguły około 6-miesięczny wyższy koszt |
| Proteza ruchoma | Uzupełnienie wyjmowane przez pacjenta. Mocowane jest na specjalistycznych klamrach. | najniższy koszt | mniejszy komfort przez ograniczoną stabilność konieczność wyjmowania i czyszczenia |
Zalety wysokiej jakości koron protetycznych w odcinku przednim
W odcinku przednim wysokiej jakości korony protetyczne pozwalają uzyskać efekt, który jest praktycznie nie do odróżnienia od naturalnego zęba. Wynika to z właściwości nowoczesnych materiałów – ceramika przepuszcza i odbija światło w sposób zbliżony do szkliwa, dzięki czemu zachowana jest naturalna głębia koloru i przezierność
Istotna jest też biokompatybilność. Nowoczesne materiały stosowane w protetyce są dobrze tolerowane przez tkanki, co ogranicza ryzyko stanów zapalnych.
Dobrej jakości korony protetyczne wpływają na pracę całej jamy ustnej, przywracając prawidłowe zwarcie, stabilizując zgryz i chroniąc pozostałe zęby przed uszkodzeniem. Należy bowiem jasno podkreślić, że brak nawet jednego zęba sprawia, że jego funkcje próbują zrekompensować inne, które przesuwają się w stronę luki i narażone są na znacznie większe przeciążenia.
Alternatywy dla koron zębowych
Korona na jedynkę to jedyne rozwiązanie w przypadku braku zęba. Gdy jednak jego usunięcie nie jest konieczne, z pomocą przychodzą alternatywne rozwiązania. Wśród najpopularniejszych wymienić można:
- Licówki – cienkie płatki przyklejane do przedniej powierzchni zęba. Stosuje się je przy przebarwieniach, niewielkich uszkodzeniach lub gdy konieczna jest np. zmiana kształtu zęba.
- Wkłady typu inlay / onlay / overlay – precyzyjne odbudowy wykonywane w laboratorium, stosowane przy większych ubytkach, ale nadal przy zachowaniu części własnych tkanek zęba. To rozwiązanie pośrednie między plombą a koroną.
- Odbudowa na włóknie szklanym – stosowana przy większym zniszczeniu zęba (np. po leczeniu kanałowym). W kanale osadza się wkład, który wzmacnia ząb i stanowi bazę do jego odbudowy.
- Bonding – szybka, mało inwazyjna odbudowa z użyciem kompozytu. Sprawdza się przy drobnych ukruszeniach, pęknięciach i korekcie kształtu zęba.
Jaką koronę na jedynkę wybrać?
W przypadku zęba jedynki najważniejsza jest estetyka. Dlatego najlepszym wyborem są korony pełnoceramiczne. Pozwalają one najwierniej odwzorować naturalny kolor i przezierność zęba, dzięki czemu nie odróżniają się od reszty uzębienia. Dokładny materiał dobiera się indywidualnie. Cyrkon sprawdza się tam, gdzie potrzebna jest większa wytrzymałość, natomiast ceramika skaleniowa lub litowo-krzemianowa daje najlepszy efekt wizualny. Ostateczna decyzja zawsze powinna wynikać z warunków w jamie ustnej i być podjęta po konsultacji.
FAQ
Ile kosztuje korona na ząb jedynkę?
Cena korony na jedynkę zależy od wybranego sposobu leczenia. W przypadku implantu sama odbudowa protetyczna wykonana na cyrkonie to ok. 3000 zł.
Jaka korona na jedynkę jest najtrwalsza?
Idealnym kompromisem, który łączy trwałość i estetykę, są korony cyrkonowe.
Która korona najlepiej imituje naturalną jedynkę pod względem estetyki?
Najlepszy efekt wizualny daje ceramika skaleniowa lub litowo-krzemianowa. Należy jednak zaznaczyć, że ich średnia żywotność jest nieco mniejsza niż tych cyrkonowych.
Czy założenie korony na jedynkę boli?
Nie, samo założenie korony zęba nie wymaga ingerencji w unerwione tkanki i nie powoduje bólu. Przygotowanie do zabiegu, a więc wszczepienie implantu, czy oszlifowanie zęba, w przypadku niektórych rodzajów mostów, wykonywane jest zaś po podaniu znieczulenia miejscowego.
Jak długo trwa proces zakładania korony na przedni ząb?
Wszystko zależy od wybranej metody. W przypadku mostów procedura wymaga zazwyczaj dwóch wizyt – jednej, która pozwoli zaprojektować koronę i drugiej, na której się ją zakłada. Z reguły od pierwszej, do drugiej nie mija więcej niż 2-3 tygodnie. W przypadku implantów proces jest nieco bardziej skomplikowany. Po wszczepieniu tytanowej śruby musi się ona bowiem zintegrować z kością, co trwa około 6 miesięcy. To również średni czas leczenia od pierwszej wizyty.
Czy każdą uszkodzoną jedynkę należy odbudowywać koroną?
Nie, jeśli ząb da się zachować, stosuje się mniej inwazyjne metody jak licówki, bonding, czy odbudowę na włóknie szklanym. Korona jest potrzebna dopiero przy dużym zniszczeniu lub braku zęba.
Data publikacji:
Autor: Specjalista chirurgii stomatologicznej Dominik Łoś